Prunus domestica
Pruim
Syn.: P. communis. non L.
Meer foto's
Eetbaar gebruik
Prunus domestica, ook wel bekend als de pruim, biedt verschillende eetbare delen:
Fruit: Het fruit kan zowel rauw als gekookt gegeten worden. Het is meelachtig, zacht en sappig, met een heerlijke smaak die varieert van zeer zoet tot zuur. De zure vruchten worden meestal gebruikt voor het koken.
Zaden: De zaden kunnen rauw of gekookt gegeten worden, mits ze niet te bitter zijn. Ze bevatten ongeveer 20% eetbare semi-drogende olie met een amandelachtige geur en smaak.
Gom: Er kan eetbare gom gewonnen worden uit beschadigingen aan de stam.
Bloemen: De bloemen zijn eetbaar en kunnen worden gebruikt als garnering voor salades, ijs of worden gezet in thee.
Deze veelzijdige plant biedt dus niet alleen smakelijk fruit, maar ook andere interessante eetbare delen.
Giftigheid
Members of genus produce hydrogen cyanide in leaves and seed, readily detected by bitter taste. Usually in harmless quantity but bitter seed/fruit should be avoided. Small quantities may stimulate respiration and aid digestion.
Teelt
Prunus domestica heeft specifieke teeltvereisten voor optimale groei en vruchtvorming:
- Bodem: Vereist goed doorlatende, vochtvasthoudende grond. Het groeit goed in leemachtige grond en doet het ook prima op kalkhoudende bodem.
- Licht: Gedijt in lichte schaduw, maar produceert betere vruchten in een zonnige positie.
- pH: Voorkeur voor een pH-waarde tussen 6 en 6.5.
- Zelfbestuiving: Veel cultivars zijn volledig zelfvruchtbaar; sommige zijn gedeeltelijk zelfsteriel.
Prunus domestica heeft een hybride oorsprong, ontstaan uit de kruising tussen P. spinosa en P. cerasifera. De plant heeft een ondiep wortelstelsel en kan uitlopers produceren als de wortels beschadigd raken.
Let op: deze soort is gevoelig voor honingzwam.
Prunus domestica heeft een voorkeur voor goed doorlatende, vochtvasthoudende grond en een beschutte locatie. Hoewel de plant ook in lichte schaduw kan groeien, produceert hij betere vruchten in een zonnige omgeving.
De ideale bodem voor Prunus domestica is leemachtig en hij gedijt goed op kalkhoudende grond. De pH-waarde van de bodem moet tussen de 6 en 6,5 liggen.
Veel cultivars zijn zelfbestuivend, maar sommige hebben kruisbestuiving nodig om vruchten te kunnen dragen.
Deze plant heeft een ondiep wortelstelsel en is gevoelig voor het ontwikkelen van uitlopers als de wortels beschadigd raken. Daarnaast is Prunus domestica vatbaar voor honingzwam.
Medicinaal
Prunus domestica, ook wel bekend als de pruim, heeft verschillende medicinale toepassingen.
- Gedroogd fruit (pruimen) is een veilige en effectieve laxans. Het bevordert de stoelgang en werkt ook als maagmiddel.
- De schors van de boom wordt soms gebruikt als koortsverlagend middel.
Prunus domestica bevat de stoffen amygdaline en prunasin. Deze stoffen breken in water af en vormen waterstofcyanide (cyanide).
In kleine hoeveelheden kunnen deze verbindingen de volgende effecten hebben:
- Stimulatie van de ademhaling
- Verbetering van de spijsvertering
- Verhoging van het welzijn
Het is belangrijk om te benadrukken dat overmatige consumptie van Prunus domestica kan leiden tot ernstige gezondheidsrisico's, zoals ademhalingsfalen en zelfs de dood.
Overig gebruik & natuurwaarde
Prunus domestica heeft een belangrijke waarde voor de natuur.
- De bloemen van deze plant zijn rijk aan nectar en pollen, wat ze aantrekkelijk maakt voor bijen en vlinders.
- De vruchten zijn een belangrijke voedselbron voor zowel vogels als zoogdieren.
- Daarnaast biedt de plant beschutting en nestplaatsen voor verschillende diersoorten.
Door deze eigenschappen speelt Prunus domestica een cruciale rol in het ondersteunen van de biodiversiteit in zijn omgeving.
Prunus domestica biedt verschillende nuttige toepassingen:
- Verf: De bladeren kunnen een groene kleurstof opleveren, terwijl het fruit een donkergrijze tot groene kleurstof produceert. De schors levert een gele kleurstof.
- Lijm: De gom die ontstaat bij schade aan de stam kan worden gebruikt als een natuurlijke lijm.
- Cosmetica: De zaden worden gebruikt in gezichtsmaskers voor de verzorging van een droge huid.
- Olie: Uit de zaden kan een semi-drogende olie worden gewonnen.
- Hout: Het harde, compacte hout van de Prunus domestica is zeer geschikt voor de vervaardiging van muziekinstrumenten.
- Agroforestry: De boom kan worden ingezet als windscherm en in de techniek van alley cropping.
- Nectar: De boom biedt nectar voor bestuivers, wat bijdraagt aan de biodiversiteit.
Deze veelzijdige toepassingen maken Prunus domestica een waardevolle plant in zowel de landbouw als de cosmetische industrie.
Food Forest plant. Nectary - flowers rich in nectar and pollen attracting bees and butterflies. Wildlife food and shelter provider.
Kenmerken & vermeerdering
Prunus domestica is een loofboom die kan groeien tot een hoogte van 12 meter en een breedte van 10 meter, met een gemiddelde groeisnelheid.
Deze boom is winterhard tot UK zone 5 en heeft een USDA winterhardheid van 4-9.
Bloei vindt plaats in april, terwijl de zaden van juli tot november rijpen.
Prunus domestica is hermafrodiet en zelfbestuivend, wat betekent dat de boom zowel mannelijke als vrouwelijke bloemen heeft en zichzelf kan bestuiven. Bestuiving gebeurt voornamelijk door insecten.
Wat betreft de bodemvoorkeuren, is deze soort geschikt voor:
- Lichte zandgrond
- Gemiddeld leem
- Zware kleigrond
Een goed doorlatende bodem is echter een vereiste voor optimale groei.
Prunus domestica kan op verschillende manieren worden vermeerderd:
Zaadvermeerdering:
- Zaad heeft een koude stratificatie van 2-3 maanden nodig.
- Zaai in een koude kas wanneer de zaden rijp zijn of zaad dat eerder in het jaar is opgeslagen.
- De kieming is traag en kan soms tot 18 maanden duren.
- Bescherm de zaden tegen muizen.
Verplanten van zaailingen:
- Prik de zaailingen individueel uit.
- Laat ze het eerste winterseizoen in een kas of koude kas groeien.
- Plant ze uit in de late lente of vroege zomer van het volgende jaar.
Stekken:
- Neem stekken van halfrijp hout met een hiel in juli/augustus en plaats deze in een kas.
- Neem ook zachte houtstekken van sterke groei in het voorjaar tot het begin van de zomer, eveneens in een kas.
Lagen:
- Voer het in de lente uit.
Deze methoden zorgen ervoor dat je succesvol nieuwe exemplaren van Prunus domestica kunt kweken.
Habitat
Found in hedges in Britain; suitable for woodland garden, sunny edge, dappled shade