Elaeagnus umbellata
Herfstjudaspenning
Syn.: E. crispa
Meer foto's
Eetbaar gebruik
Elaeagnus umbellata biedt verschillende eetbare toepassingen.
De vruchten van deze plant kunnen zowel rauw als gekookt worden gegeten. Ze zijn sappig en hebben een aangename, zure smaak.
Belangrijke voedingswaarden per 100 gram:
- Suikers: ongeveer 8,3%
- Vitamine C: 12 mg
Deze eigenschappen maken de vruchten tot een interessante toevoeging aan diverse gerechten. Ze kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt in:
- Smoothies
- Jam of gelei
- Salades
De combinatie van de zoetheid en de zure smaak zorgt voor een unieke smaakervaring. Hierdoor zijn ze niet alleen lekker, maar ook voedzaam.
Elaeagnus umbellata is dus een veelzijdige plant met eetbare vruchten die zowel rauw als gekookt kunnen worden genoten.
Teelt
Elaeagnus umbellata gedijt het beste in goed doorlatende bodems. Deze plant heeft een voorkeur voor lichte zandige leemgrond.
Elaeagnus umbellata is zeer winterhard en kan temperaturen tot -40°C weerstaan.
Bij het kweken van deze plant is het belangrijk om rekening te houden met de volgende punten:
- Bodem: Zorg voor een goed doorlatende bodem om wortelrot te voorkomen.
- Grondsoort: Lichte zandige leem is ideaal voor optimale groei.
- Winterhardheid: Deze plant kan extreme kou aan, wat hem geschikt maakt voor diverse klimaten.
Door deze richtlijnen te volgen, kunt u succesvol Elaeagnus umbellata kweken in uw tuin.
In agroforestry
Plantafstand en opzet:
- Solitair tot 5 m uit elkaar, als haag 1,5 m. Als windhaag of ondersteunende plant volstaan zaailingen; voor oogst kies je de grotere, zoetere rassen.
- Houd rijen recht en toegankelijk als je later machinaal wilt oogsten, en laat ruimte om te draaien.
Onderhoud:
- Snoei vooral om de struik toegankelijk en klein genoeg te houden. Voor schudders is opleiden op één stam nodig.
- Op vruchtbare grond groeit hij fors en kan hij buurplanten wegconcurreren. Hij kan zich ook buiten het plantvak verspreiden.
Productie:
- Eerste oogst na ca. 2 jaar, piek na 5 tot 6 jaar, daling vanaf ca. jaar 30.
- Gemiddeld ca. 7 kg per plant per jaar; plukken gaat met ca. 6,5 kg per persoon per uur.
Oogst:
- Oogstperiode eind augustus tot begin oktober. Rijpe bessen laten los door langs de tak te ritselen. Hoe langer ze hangen, hoe zoeter.
- Machinale oogst is in NL en Vlaanderen nog niet beproefd.
Verwerking en markt:
- Wrange schil en pit: geschikter voor sap, puree, siroop, jam of chutney dan voor versverkoop. Bij gezondheidsinformatie geen onbewezen claims.
Genoemde rassen: Brilliant Rose, Sweet 'n Tart, Amber.
Samengevat uit de factsheet van HAS green academy en ILVO (Interreg-project CAMBIUM, 2026); zie Bijlagen en bronnen.
Elaeagnus umbellata is een volledig winterharde plant die goed gedijt in goed doorlatende grond. Deze plant kan niet in de schaduw groeien.
Verzorgingstips:
- Grond: Zorg voor goed doorlatende grond om de gezondheid van de plant te waarborgen.
- Licht: Plaats de Elaeagnus umbellata op een zonnige locatie, aangezien schaduw de groei negatief beïnvloedt.
Deze plant is ideaal voor tuinen die voldoende zonlicht ontvangen en waar de bodem goed afwatert. Door de juiste omstandigheden te bieden, kan deze plant optimaal groeien en bloeien.
Medicinaal
De Elaeagnus umbellata, ook wel bekend als de olijfwilg, heeft diverse medicinale toepassingen.
Bloemen:
- Bezitten samentrekkende eigenschappen.
- Hebben een hartversterkende werking.
- Werken als stimulans.
Zaden:
- Worden gebruikt bij de behandeling van hoest.
Vruchten:
- Rijk aan vitaminen A, C en E.
Deze eigenschappen maken de Elaeagnus umbellata een waardevolle plant in de traditionele geneeskunde.
Overig gebruik & natuurwaarde
Elaeagnus umbellata heeft een hoge ecologische waarde en trekt diverse dieren aan.
Vogels: Deze plant is bijzonder aantrekkelijk voor verschillende vogelsoorten. De bessen die de plant produceert, vormen een belangrijke voedselbron.
Kleine zoogdieren: Ook kleine zoogdieren worden aangetrokken door de aanwezigheid van Elaeagnus umbellata. Ze profiteren van de schuilplaatsen en het voedsel dat de plant biedt.
De bessen van Elaeagnus umbellata zijn niet alleen voedzaam, maar ook rijk aan voedingsstoffen. Dit maakt de plant een waardevolle toevoeging aan tuinen en natuurlijke habitats.
Bovendien biedt de dichte groei van deze plant beschutting en nestgelegenheid voor vogels en andere dieren. Hierdoor draagt Elaeagnus umbellata bij aan de biodiversiteit in het gebied waar het groeit.
Kortom, Elaeagnus umbellata is een uitstekende keuze voor iedereen die de lokale fauna wil ondersteunen en een levendige, natuurlijke omgeving wil creëren.
Elaeagnus umbellata heeft verschillende nuttige toepassingen:
Companion plant: Deze plant kan goed samen met andere gewassen worden gekweekt, omdat ze de groei van nabijgelegen planten kan bevorderen.
Voeder: De bladeren en vruchten van Elaeagnus umbellata zijn geschikt als voeder voor dieren, wat bijdraagt aan een duurzame landbouwpraktijk.
Brandstof: De takken van deze plant kunnen worden gebruikt als brandstof, wat een milieuvriendelijke optie biedt voor verwarming en koken.
Heg: Elaeagnus umbellata kan worden aangeplant als een heg. Dit biedt niet alleen privacy, maar ook een natuurlijke afscheiding in tuinen en op erven.
Windbreker: Door zijn dichte groei kan deze plant dienen als windbreker, wat helpt om de wind te verminderen en de groei van andere planten te beschermen.
Stikstofbinding: Elaeagnus umbellata heeft het vermogen om stikstof uit de lucht te binden. Dit verbetert de bodemkwaliteit en bevordert de groei van andere planten in de omgeving.
Deze veelzijdige plant biedt dus tal van voordelen voor zowel de tuinier als de boer.
Attracts wildlife, carbon farming, food forest, nitrogen fixer, scented plants
Kenmerken & vermeerdering
Elaeagnus umbellata is een struik die kan groeien tot een hoogte van 4,5 meter en een breedte van 4 meter. Deze plant is hermafroditisch, wat betekent dat hij zowel mannelijke als vrouwelijke bloemen produceert.
De takken zijn vaak stekelig en de bladeren zijn glanzend en groen, met een zilverachtige onderzijde. De bladeren zijn elliptisch van vorm en kunnen tot 8 cm lang worden.
In het voorjaar verschijnen de kleine, geurige bloemen in trossen. Deze bloemen zijn meestal wit of crèmekleurig en trekken verschillende insecten aan, waaronder bijen en vlinders. Na de bloei ontwikkelen zich kleine, ovale vruchten die een zilverachtige kleur hebben en eetbaar zijn.
Elaeagnus umbellata is een veelzijdige plant die goed gedijt in verschillende bodemtypes en kan groeien in zowel volle zon als halfschaduw. Deze struik is ook bekend om zijn hoge aanpassingsvermogen aan verschillende klimatologische omstandigheden.
De plant is populair in tuinen en landschappen vanwege zijn decoratieve waarde en zijn vermogen om erosie te bestrijden. Bovendien biedt hij beschutting en voedsel voor verschillende dieren.
Kortom, Elaeagnus umbellata is een aantrekkelijke en nuttige struik die zowel esthetische als ecologische voordelen biedt.
Elaeagnus umbellata kan op verschillende manieren worden vermeerderd:
Zaad:
- Zaad dat rijp is, kan in een koude kas worden gezaaid.
- Het zaad ontkiemt in de late winter of het vroege voorjaar, of na een periode van 18 maanden.
Stekken:
- Stekken kunnen worden genomen in juli/augustus of in november.
Deze methoden zorgen ervoor dat je succesvol nieuwe planten kunt kweken.
Habitat
Thickets and thin woods in lowland and hills
Bijlagen en bronnen
-
Aan de slag met olijfwilgbes in agroforestry: teelt, oogst en marktkansenHAS green academy en ILVO, Interreg-project CAMBIUM (2026)